ชุมชนบ้านบุ ชุมชนเล็กๆ ริมคลองบางกอกน้อย ใกล้กับสถานีรถไฟธนบุรี เป็นอีกหนึ่งชุมชน ในกรุงเทพมหานคร ที่มีงานหัตถกรรม อันเป็นมรดกของชุมชน สืบสานกันมาเป็นเวลานาน นั่นก็คือการทำ "ขันลงหินบ้านบุ" โดยมีปรากฏหลักฐาน ในเอกสารสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และมีเรื่องเล่าสืบต่อกันมา ในชุมชนว่า บรรพบุรุษ ของชาวบ้านบุปัจจุบัน เป็นชาวกรุงศรีอยุธยา ที่ได้อพยพมาตั้งหมู่บ้าน ในราชธานีใหม่ ภายหลังจากเสียกรุงเมื่อพุทธศักราช 2310

ชุมชนบ้านบุจึงสืบเชื้อสาย ต่อเนื่องจากอยุธยา มาถึงกรุงรัตนโกสินทร์ โดยชาวบ้าน ที่เคยประกอบอาชีพ ช่างบุทำเครื่องทองลงหิน หรือเครื่องทองสัมฤทธิ์ ได้รวมกลุ่มกัน เลือกที่ตั้งบ้านเรือนขึ้น ในทำเลนอกคลองคูเมืองราชธานี บริเวณปากคลองบางกอกน้อย โดยมีวัดอมรินทราราม (วัดบางหว้าน้อย) และวัดสุวรรณาราม (วัดทอง) วัดโบราณสมัยอยุธย าตั้งอยู่เป็นศูนย์กลางของชุมชน ชาวบ้านคงดำรงชีพ ด้วยการทำภาชนะ เครื่องทองลงหิน อยู่เช่นเดิม และสืบเชื้อสาย ถ่ายทอดวิชาช่างบุ ต่อเนื่องกันมา ในชุมชนหลายชั่วอายุคน
สำหรับขันลงหิน อันเลื่องชื่อของบ้านบุนั้น เป็นภาชนะที่ใช้กันแพร่หลาย ในสังคมไทยสมัยก่อน บางบ้านใช้เป็น ขันใส่น้ำดื่ม เพราะขันลงหิน จะช่วยให้น้ำเย็นกว่าปกติ หรือบางบ้านใช้เป็น ขันใส่ข้าวสำหรับตักบาตร เพราะจะทำให้ข้าวมีกลิ่นหอม สำหรับขันลงหิน จากชุมชนบ้านบุ มีชื่อเสียงในเรื่องของ ความทนทานและความสวยงาม เมื่อลองเคาะดู จะมีเสียงดังกังวาน จึงนิยม ทำเป็นเครื่องดนตรีอย่าง ฉิ่ง ฉาบ หรือฆ้อง เป็นต้น |